Author Archive

0

Wyjaśnienia naukowe i doświadczenia w socjologii

Wyjaśnienie naukowe właściwie nie jest niczym innym jak uogólnieniem. Po nagromadzeniu odpowiednio wybranych faktów, krytycznym ich ocenianiu, oznaczeniu ich cech wspólnych i stopnia podobieństwa, dochodzimy do pewnych ogólnych pojęć, sądów, zasad. Im większą liczbę faktów mamy do poparcia otrzymanych zasad, tym jest ważniejsze ich znaczenie. Im dalej, sięga analiza, tym Wyższe otrzymujemy

0

Metody w socjologii

Społeczeństwo jest mikrokosmosem w rzetelnym znaczeniu tego wyrazu: w życiu jego bowiem ześrodkowują się wszystkie czynniki wszechświata, zarówno bio-psychiczne jak chemiczno-fizyczne. Życie społeczne jest to połączenie życia cielesnego i umysłowego osobników, zostających w ścisłej łączności i zależności od różnorodnych zjawisk ziemskich, słonecznych i w ogóle kosmicznych. Wszystkie wiec metody naukowe, używane do

1

Klasyfikacja nauk i socjologia cz. 20

Najwcześniej nauki matematyczno-mechaniczne przestały być empirycznymi i stały się racjonalnymi; następnie nauki fizyczno-chemiczne; nauki zaś biologiczne – można powiedzieć wchodzą obecnie w okres wyrozumowany. Nauki stosowane do potrzeb moralno – umysłowych człowieka są: pedagogia, nauki mające charakter raczej wychowawczy niż badawczy, jak np. nauka mowy (gramatyka, stylistyka itd.), nauka obyczajowa (dołączam tu

1

Klasyfikacja nauk i socjologia cz. 19

Mówiłem dotąd o naukach teoretycznych. Obok nich rozwija się wielka, rozgałęziona dziedzina nauk praktycznych zastosowanych do potrzeb życia ludzkiego tak fizycznych jak duchowych, tak osobistych jak społecznych, stosownie do tego dzielimy te nauki na stosowane: 1) do potrzeb życia fizycznego, 2) do potrzeb moralno – umysłowych, wreszcie 3) do potrzeb życia społecznego.

1

Klasyfikacja nauk i socjologia cz. 18

Nauka o zasobie materialnym, jego wytwarzaniu i spożyciu, nosi nazwę ekonomiki (ekonomii politycznej lub też ekonomii społecznej). Nauki o zasobie duchowym, w całości systematycznie wykładanej, nie mamy dotąd. Utworzenie jednak takiej nauki byłoby bardzo korzystne dla dokładniejszego ocenienia rozwoju społecznego. Zasób duchowy bowiem stanowi właściwie to, co nazywamy kulturą, czyli też cywilizacją.

1

Klasyfikacja nauk i socjologia cz. 17

Taki rozdział jednak ma ważne uzasadnienie — jak to wykazał znakomity wiedeński etnolog, Fryderyk Muller. Antropologią bowiem bada życie cielesne i psychiczne człowieka jako jednostki zoologicznej; przedmiotem zaś etnologii jest życie ludzkie, o ile ono się przejawia zespolone pochodzeniem, organizacją, obyczajami i mowa. Wyższym stopniem ewolucyjnym społeczeństw ludzkich są narody, mające swoje

1

Klasyfikacja nauk i socjologia cz. 16

W ten sposób mamy cztery abstrakcyjno-konkretne nauki, które obejmując coraz ciaśniejszy widnokrąg i coraz bardziej skomplikowane i szczegółowe zjawiska, idą w następującym – powiedziałbym – intensywnym porządku: kosmologia, geologia, organologia i socjologia. Nazwę geologii biorę w obszernym ogółowym, nie zaś szczegółowym, specjalnym znaczeniu. Organologia rozpada się na dwie części: 1) biologii 2)

1

Klasyfikacja nauk i socjologia cz. 15

Huxlev, Hiss przypuszczają także jego istnienie. Hipoteza ruchu życiowego coraz bardziej narzuca się umysłowi. Być. może, że przy dokładniejszym poznaniu tego ruchu dadzą się wytłumaczyć i te dziwne zjawiska, które obejmujemy pod nazwą telepatycznych, jak sugestia, odgadywanie myśli i t. p. Z tych to względów okazuje się potrzeba oddzielnej abstrakcyjnej nauki o

1

Klasyfikacja nauk i socjologia cz. 14

Badania nad elektrycznością doprowadziły do przypuszczenia, że istnieje jeszcze inna odmiana ruchu, wykonywanego przez jakieś drobniejsze cząstki od atomów. Odkrycie promieni katodowych, promieni tak zwanych X, wytrysków nieustannych z nowo odkrytych pierwiastków: uranu i radu, zachwiały ostatecznie hipotezę niepodzielności tak zwanych atomów. Powstała nowa hipoteza istnienia tak zwanych elektronów, 2000 razy mniejszy

1

Klasyfikacja nauk i socjologia cz. 13

Drugą odmianą ruchu jest ruch drobnych cząsteczek materialnych, gołym okiem niewidzialnych, ruch cząsteczkowy, drobinowy, molekularny. Przejawia się on w najważniejszej swej formie, jako ciepło. Stan skupienia cząstek materii, stały, płynny, gazowy, jest od niego zależny I a część dzisiejszej fizyki jest najbardziej opracowana. Filozof grecki, Leucip, w 6-stym jeszcze stuleciu przed erą